Wie met de boot naar Texel vaart, ziet hem al liggen aan de linkerkant: een stille, glinsterende inham, omzoomd door duinen en kwelders. De Mokbaai — door Texelaars vaak kortweg De Mok genoemd — vormt het zuidelijkste puntje van het eiland. Tot over de grens is het gebied bekend, vooral bij vogelaars.

De naam ‘De Mok’ verwijst naar het Militair Oefen Kamp. Ooit heette dit het Spanjaardsgat, een open water dat in verbinding stond met de Waddenzee. Door verzanding bleef een beschutte kom over, waar de zee bij eb grotendeels wegtrekt en slikplaten vol wormen, schelpen en mosseltjes blootlegt.

Wie hier rondloopt, hoort vooral de wind en het geroep van vogels. Bij laag water zie je honderden steltlopers, kluten en scholeksters op de slikken. Ganzen, eenden en lepelaars gebruiken de Mokbaai als rust- en broedgebied. Vanaf de Mokweg, die langs de noordzijde van de baai loopt, heb je een prachtig uitzicht over het getijdenlandschap. Neem een verrekijker mee: er is altijd beweging, altijd leven.

Joost Dourleinkazerne
Toch is De Mok niet alleen natuur. Het gebied draagt ook een lange en boeiende geschiedenis met zich mee. In de achttiende eeuw ankerden hier schepen die beschutting zochten voordat ze verder voeren over de Zuiderzee. Later, tijdens de Eerste Wereldoorlog, vestigde de Marine Luchtvaartdienst er een vliegkamp, een voorloper van wat nu de Joost Dourleinkazerne is. Vanuit deze basis vertrokken watervliegtuigen voor verkenningsvluchten boven de Noordzee. Later, vanaf 1949, fungeerde het terrein als amfibisch oefenkamp voor de opleiding van de mariniers. Vandaag de dag is de kazerne nog altijd in gebruik door de Koninklijke Marine. De kazerne is vernoemd naar Joost Dourlein, majoor der mariniers. Hij diende tijdens de periode van de onafhankelijkheidsstrijd in Indonesië vele amfibische en infanterie-acties uit.

Wie de natuur in wil trekken, kan vanaf De Mok eenvoudig doorwandelen naar De Horsmeertjes, een uitgestrekt duingebied dat elk jaar verandert door wind en water. Hier ontstaan nog steeds nieuwe duinen — zeldzaam in Nederland — en kun je eindeloos struinen over het strand zonder iemand tegen te komen. Er zijn stukken bij De Mok waar je als bezoeker dus niet mag komen, omdat de marine daar oefent. Maar het blijft een heerlijke plek om lekker rond te wandelen.

Praktische tips:

·       Vergeet je verrekijker niet; het is een van de beste vogelplekken van Texel.

·       Kom bij voorkeur met eb, dan zie je het meeste leven op het wad.

·       Combineer je bezoek met een wandeling op De Hors of langs de Horsmeertjes. Of  een kop koffie in Den Hoorn, een pittoresk dorpje iets verderop.

Geld is niet alles. Wenda Rodenburg (55) had er bakken vol van. Ze verruilde haar Gooische leventje voor eentje van eenvoud. Op Texel runt ze een grootschalige dierenopvang.

Wenda Rodenburg, spotte je haar tien jaar geleden dan had ze niet misstaan in de tv-serie Gooische Vrouwen. Groot huis aan De Vecht, een au pair voor de kids en zo´n zes keer per jaar op vakantie. Vrienden nam ze op haar kosten mee. “Ik hou ervan om te delen. Dat deed ik als kind al. Ik nam ook regelmatig jongeren of ontheemden in huis.” Wenda werkte er kneiterhard voor. Ze had een grote praktijk met tandartsen, mondhygiënisten, schoonheids-, botox- en fillerspecialisten. “Vooral mijn moeder stimuleerde me vroeger om groots te denken. Vrouwen moesten voor zichzelf kunnen zorgen. Mijn vader werkte als journalist voor actualiteitenprogramma's, maar zelf ambieerde ik zo'n carrière in de tv-wereld niet. Ik wilde tandarts worden en werd uitgeloot. Dus werd het mondhygiëniste. In mijn leven heb ik vooral kansen gepakt. Een gevolg was dat ik ruim bij kas zat, maar eigenlijk paste dit leven niet bij mij. Zodra ik een voet op Texel zette en met mijn poten in de klei stond, werd ik me dat nog eens extra bewust. Nu ik ieder dubbeltje moet omdraaien voor de ruim driehonderd dieren bij Stichting Woody's Veilige Haven Texel sta ik dichter bij mezelf dan ooit.”

Wake-up call

Na een tweede wake-up call, een ernstige burn-out, verkocht ze haar toko en pakte haar biezen naar Texel. “Al eerder werd ik wakker geschud. Op mijn 41e pompte mijn hart niet meer; acht minuten was ik dood. Ik heb zo'n geluk gehad dat een goede vriend direct 112 kon bellen. In het ziekenhuis werd ik wakker. Doordat mijn hersenen minutenlang geen zuurstof hebben gekregen, raakte ik mijn talenkennis en kortetermijngeheugen kwijt. Ik heb geleerd anders te denken.  Al snel ging ik weer door. Van deze wake-up call leerde ik niks. Ik voelde me verantwoordelijk voor mijn bedrijf en personeel. De ommekeer kwam na die burn-out. Alsnog duurde de verkoop nog vier jaar.”

Vlucht

In 2021 belandde ze met man Michiel Kerkhof en een van haar kinderen, Femke, op Texel. Out of the blue kochten ze een verwaarloosde boerderij in het buitengebied met een grote lap grond erbij. “Ik had behoefte aan een no nonsense cultuur en geen idee dat we op het eiland een dierenopvang zouden beginnen. Texel was een vlucht. Ik verlangde naar een sober leven. Geld heb je nodig, maar maakt niet gelukkig.” De opvang, met honderden Texelse afgedankte, verwilderde of dakloze huis- en boerderijdieren, kwam op haar pad. Ze ving een sterk verwaarloosde zieke hond Woody op, en restaurant De Coninck van Poolen hield een crowdfunding voor de dierenartskosten. “Woody leefde helaas maar drie weken. We hadden veel geld over en stopten het in een stichting. In een mum van tijd zwaaiden we de scepter over een grote opvang met sinds kort een door Stichting Dierenlot gesponsorde dierenambulance en een dierenbakfiets. De meeste dieren blijven bij ons tot hun dood, maar tegenwoordig kun je ze ook adopteren. En Stichting Legkip heeft honderd kippen ondergebracht. We vangen ze tijdelijk op, en dat is nu al bijna een jaar.”

Big Brother

24/7 kun je het wel en wee van de dieren, het gezin, de vrijwilligers en dierenartsen via livestreams volgen. “Het is net Big Brother. In het begin was het zeker wennen, maar ondertussen houden we geen rekening meer met die camera's. En je kunt je gratis abonneren op ons YouTube-kanaal; zo zie je ook onze avonturen op de dierenambulance. Soms best spannend!”

Oude leven

Terug naar haar oude leven? Ze denkt er geen seconde aan. Ondanks dat het soms een struggle is om al die bekken te vullen. “We hopen op meer donaties. Ik ben blij dat ik destijds deze stap heb genomen. Nu hoor ik qua inkomen bij de meerderheid van de bevolking en ik voel me daar prettig bij.”

www.stichtingtexel.nl

www.redeenlegkip.nl

YouTube: @Woodysveiligehaven

Texel staat bekend om zijn heerlijke streekproducten. En het wordt belangrijker dan ooit om je steentje bij te dragen aan het klimaat. Door lokaal te kopen doe je dat op een simpele én leuke manier, omdat er minder transport bij komt kijken. Lekker voor jou, goed voor het milieu. Gelukkig zijn lokale producten en korte ketens weer helemaal in opmars. Want zeg nou zelf: het is toch veel leuker om te weten waar je eten vandaan komt?

Texelse traditie uit de oven
Echte Bakker Timmer is al generaties lang een begrip op Texel. Sinds 1910 bakt de familie Timmer met liefde en vakmanschap de lekkerste broden, koeken en gebakjes. Inmiddels staat de vijfde generatie aan het roer en zijn er vijf winkels, waarvan vier met tearoom in Den Burg (2x), De Koog, Oudeschild & De Cocksdorp.

De recepten van toen zijn nog altijd de basis. Er wordt uitsluitend gewerkt met pure ingrediënten van hoge kwaliteit, het liefst van Texelse bodem. Zo komt het graan voor het brood van het eiland en wordt het gemalen in molen De Traanroeier in Oudeschild. Ook Texelse aardbeien, zuivel en vlees vinden hun weg naar de bakkerij. Specialiteiten als de Hoornderring en hongerpunt zijn niet meer weg te denken. De Hoornderring is een grote gevulde koek met echte amandelspijs. Deze gaat vaak mee als lekkernij voor het thuisfront. En de beroemde hongerpunt, gemaakt van restjes gebak met speculaaskruiden, roept bij veel Texelaars jeugdherinneringen op. In de tearooms kun je genieten van een vers belegd broodje of gebakje met koffie. Heerlijk om van te genieten deze winter.

Lokaal opwarmertje

Strandjutten is een eeuwenoude traditie op Texel. Bij weer en wind gaan strandjutters op pad om te kijken wat er is aangespoeld. Doornat en verkleumd wordt er dan om op te warmen bij thuiskomst vaak een Juttertje gedronken. Het drankje bevat maar liefst veertien verschillende kruiden. Een ander populair écht Texels drankje is de kruidenlikeur ‘Kees Boontje’. De geschiedenis gaat terug tot het einde van de negentiende eeuw en betreft een echte Texelse strandjutter uit Den Hoorn: Kees Boon. Hij vond eens een Zweedse drenkeling op het strand en merkte dat het drankje dat de man bij zich had wonderen verrichtte. Eenmaal hersteld liet de Zweed het recept bij Kees achter, als dank voor diens goede zorgen. De plaatselijke herbergier in Den Hoorn wilde de kruidenlikeur maar al te graag uitproberen. In tegenstelling tot Juttertje is Kees Boontje alleen op Texel verkrijgbaar.

Het geheim van Texeler

De Texelaar is de trots van het eiland. Wereldwijd wordt het schaap geroemd om z’n perfecte vlees, maar ook de kwaliteit van de wol is van ongekend hoog niveau. Deze zuivere scheerwol is geschikt voor het produceren van dekbedden, matrassen, toppers, kussens, onderdekens en futons. Heerlijk warm tijdens koude nachten. De bijzondere, isolerende werking van de Texelse wol maakt het zo geschikt om onder te slapen. De wollen vacht beschermt het schaap ’s winters tegen de kou en geeft de dieren in de zomer een verkoelende mantel. Dat doet diezelfde wol in de dekbedden van Texeler, want het behoudt zijn natuurlijke eigenschappen, ook na het scheren, wassen en verwerken. Wol bestaat namelijk uit miljoenen veerkrachtige, ge-kroesde vezels. Daartussen zit veel stilstaande lucht. Dat vormt een isolerende laag, die de lichaamswarmte optimaal isoleert én ventileert. In de fabriek wordt daar het vernaaldingsproces aan toegevoegd. Dat kun je gerust het geheim van Texeler noemen. Wij duiken deze winter onder de Texelse wol, duik je mee?

Op een steenworp afstand van de duinen bij De Koog ligt het Maartenhuis, een warme woon- en werkgemeenschap. Een bijzondere plek waar mensen die extra zorg en begeleiding nodig hebben niet alleen wonen, maar vooral meedoen.

Een thuis voor iedereen

Het Maartenhuis is een Camphill-gemeenschap. Dat betekent: samen leven, samen werken en samen verantwoordelijkheid dragen. Mensen met een verstandelijke beperking, psychische kwetsbaarheid, niet-aangeboren hersenletsel of een intensieve zorgvraag vinden hier een veilige woonomgeving én een plek waar hun talenten ertoe doen.

De gemeenschap bestaat uit vier woonhuizen, elk met een eigen sfeer en identiteit. Bewoners, medewerkers en vrijwilligers vormen samen een hechte leefgemeenschap. Het uitgangspunt is dat iedereen zich kan ontplooien, meedoen en bijdragen — ongeacht achtergrond of beperking.

Werken, leren, betekenis geven

Dagbesteding speelt een centrale rol binnen het Maartenhuis. Niet als tijdverdrijf, maar als kans om mee te doen, te leren en talenten te ontdekken. Iedereen werkt gezamenlijk in de werkplaatsen, op de boerderij, in de moestuin of bij ambachtelijke activiteiten zoals kaarsen maken en textielbewerking. Dit alles gebeurt met begeleiding die aansluit bij ieders mogelijkheden. Daarnaast zijn er samenwerkingsverbanden met lokale bedrijven, waardoor deelnemers ook buiten de gemeenschap ervaring kunnen opdoen en maatschappelijke betrokkenheid wordt versterkt.

De Windroos

Midden op het terrein vind je De Windroos, een sfeervolle eetwinkel en theeschenkerij waar iedereen welkom is. Hier geniet je van een vers kopje koffie, huisgemaakt taartje of een lunch van lokale, biologische ingrediënten, vaak uit eigen tuin. Het terras nodigt uit om even te pauzeren tijdens een wandeling of fietstocht door de natuur rond De Koog. Naast de winkel en theeschenkerij kun je bij De Windroos ook terecht voor picknick-arrangementen, workshops en kleinschalige evenementen.

Het Maartenhuis organiseert het hele jaar door activiteiten zoals markten en open dagen. Wat het Maartenhuis bijzonder maakt, is het samen werken én leven, en het vertrouwen in ieders unieke bijdrage. Hier wordt niet alleen zorg aangeboden, maar worden kansen gegeven voor groei, vriendschappen en écht contact. Zeker de moeite waard om eens neer te strijken voor een lekker kopje thee met huisgebakken taart.

Ruijslaan 81, De Koog
maartenhuis.nl

Rondwandeling in de achtertuin van het Maartenhuis

Verscholen achter het Maartenhuis ligt een prachtig wandelgebied, klaar om ontdekt te worden. Een ontspannen tocht voor alle leeftijden. Loop vanaf de Pelikaanweg het Pelikaanbos (53°05'00.0"N 4°45'14.4"E) in en geniet van de rust en de natuur. Na ongeveer 100 meter kom je bij een picknickbank met een prachtig uitzicht. Dit gebied was vroeger boerenland, maar is veranderd in een natuurgebied met natuurlijk aflopende oevers.

Afwisseling in landschap
Sinds het gebied op de schop is gegaan, is het een mooie mix is van bos, moerasachtig terrein en waterrijk, open gebied. De wandeling leidt je langs een vogelbroed- en rustgebied, dus let goed op de vogels om je heen. Ook passeer je een nieuwe tuunwal, typerend voor het Texelse landschap.

Insectenboulevard en vlindertuin
De route gaat verder langs de insectenboulevard en de vlindertuin van het Maartenhuis. Hier kun je allerlei insecten en vlinders bewonderen, zoals het groot dikkopje, de gehakkelde aurelia, het oranjetipje, het boomblauwtje en de kleine vos. Onderweg kom je ook langs een kleine weide met paardjes en kippen.

Tussenstop bij eetlokaal en winkel De Windroos
Zin in een kopje koffie of een huisgemaakt taartje? De Windroos is de perfecte tussenstop tijdens je rondwandeling. Een gezellig eetlokaal met een zonnig terras en uitzicht op de bijbehorende moestuin. Daar worden groenten verbouwd, die in de winkel verkocht worden samen met andere zelfgemaakte souvenirs van het Maartenhuis. Dit is een leef- en werkgemeenschap waar mensen met een zorgvraag samenleven.

Na de welverdiende pauze steek de Ruijslaan over. Als je hier rechtsaf gaat, wandel je terug naar De Koog. Kies je voor links, dan kun je bij de picknickbankjes de route vervolgen en opnieuw het bos in gaan. Bij het fietspad ga je rechtsaf en neem je bij het blauwe paaltje meteen links het wandelpad op. Bij de kruising met het rode paaltje ga je rechtsaf, langs een tuunwal, en via een kleine bocht wandel je terug naar het beginpunt van de wandeling aan de Pelikaanweg.

Uitbreiding van de route
Wil je de wandeling verlengen? Kies dan voor een extra lus richting Ecomare of wandel het Sommeltjespad op.

Praktische informatie

Afstand: Ongeveer 2 kilometer, makkelijk begaanbaar voor wandelaars van alle leeftijden.
·       Startpunt: Pelikaanweg 

Op verschillende plekken langs de route zijn bankjes geplaatst, perfect voor een korte pauze. Neem de tijd om te genieten van de stilte, het ruisen van de wind en het gezang van vogels. 
 

'Stoer van je!' reageerde zangeres Miss Montreal onder een post op TikTok waarin Mark Oosterhuis (38) zich voorstelt aan single vrouwen. Ze zijn partners in crime: beiden stotteren. Dat weerhoudt Mark niet om mee te doen aan het nieuwe datingprogramma Daten in het Dorp. 'Ik ben wie ik ben en laat de mooie dingen in het leven niet liggen.”

Zeven jaar is hij nu vrijgezel en Mark vindt het wel mooi geweest zo. Niet dat hij het leven niks aan vindt zonder partner: hij vermaakt zich prima. Heeft het druk met zijn bedrijf Potter's Glasbewassing en beheert ernaast twee vakantieparken. Voor de coronacrisis keerde hij terug naar het eiland waar hij opgroeide. De liefde voor Texel zit diep. “Ik sloeg mijn vleugels uit, woonde een aantal jaar in Rotterdam, en kwam met gierende banden terug. Het was een mooi avontuur, maar het leven op een eiland is relaxter. Ik hou van het strand, bos, natuurgebied De Slufter én het vakantiegevoel. Als je hier woont, word je in die vibe meegenomen. Texelaars zijn ook zo lekker nuchter. Én, het is heerlijk om eigen baas te zijn. Die vrijheid past bij mij: ik had het veel eerder moeten doen.”

Een vrouw in zijn leven is een mooie aanvulling. Typisch Mark om niet alleen de kroegen en festivals af te schuimen in zijn 'zoektocht naar die geweldige vrouw'. Nee, gewoon met je kop op tv. “Stil in een hoekje gaan zitten, gaat je niet helpen. En waarom kun je niet op tv op date als je stottert? Ik zie het niet als een struikelblok.”

Darten

Zo zelfverzekerd was Mark niet altijd; hij kweekte een olifantenhuid. Op de basisschool werd hij als jochie gepest. “Ik was anders dan de rest, en dan pikken ze je eruit. Dat was zéker geen leuke tijd. Op het speciaal onderwijs ging het stukken beter: elk kind had daar wel iets. Ik viel er niet zo op. Na schooltijd stortte in ik me op het darten. Twaalf jaar oud kreeg Mark de bijnaam 'Potter' in de dartsport. “Ik leek op Harry Potter en droeg net zo'n bril.” Hij schopte het tot de semi-prof klasse en deed in 2015 mee aan het internationale Grand Slam of Darts met toppers als Raymond van Barneveld en Micheal van Gerwen. Het was een kroon op zijn werk. Toch lag het wereldje hem niet helemaal. “Ik kon niet goed tegen de mentaliteit, en mijn droom spatte uiteindelijk uiteen. Nu dart ik recreatief. Ja, daar heb ik het best even lastig mee gehad, maar bij de pakken neerzitten is niks voor mij.”

Voetbalvrouwen

Denk je: oh dáár ken ik die kop dus van, hij schitterde eveneens als vaste figurant in de tv-serie Voetbalvrouwen als eentje van het elftal. Mark aarzelde geen seconde om mee te doen aan een datingprogramma. “Aan tv-opnames heb ik al een beetje kunnen proeven, en een vriend gaf mijn naam door aan scouts. Ze vroegen op het eiland rond naar vrijgezelle Texelse mannen. Nou, kom maar op”, knipoogt hij.

Mooie, leuke, humorvolle en beetje gekke vrouwen tussen de 1.70 en 1.80 (zijn wensenlijstje) zat, zou je denken op zo'n zonnig toeristeneiland. Niet dus! “Nee joh, zo makkelijk is het niet om hier een partner te vinden. En als ik iemand leuk en aantrekkelijk vind, blijkt er meestal nog een man aan vast te zitten. Wat ik zelf in de aanbieding heb? Ik ben vrolijk, sociaal en positief ingesteld. Ik ben wie ik ben, en doe me niet anders voor. Dat is ook een boodschap die ik meegeef in het tv-programma. Wees jezelf met al je gebreken en laat de mooie dingen in het leven niet liggen. Het was fantastisch om mee te werken aan Daten in het dorp. Door mijn deelname ben ik gegroeid. Of ik de ware liefde heb gevonden? Dan moet je toch écht zelf even kijken!”

Info: Daten in het Dorp wordt vanaf mei uitgezonden op NPO 3.

Eendenkooien maken al eeuwenlang deel uit van de Texelse cultuurhistorie. Groene oases in het landschap, gehuld in een nevel van geheimzinnigheid waar de kooiker in alle stilte zijn werk uitvoerde. Ooit vormden ze een belangrijke voedselbron voor de bewoners. Tegenwoordig zijn het vooral belangrijke natuurgebiedjes die een ideale leefomgeving vormen voor zeldzame planten en paddenstoelen. En waar zang- en roofvogels zich ophouden in de dichte bosschages.

Ooit telde het hele Waddengebied 142 eendenkooien. Daarvan zijn er nog maar 29 over. Op Texel staan er vier, een is in bezit van Staatsbosbeheer en drie zijn er eigendom van Natuurmonumenten. Het waren de Nederlanders die het kooibedrijf in Europa hebben geïntroduceerd. Veel kooien lagen verscholen in dichte bosschages en niemand mocht er komen. Alleen de kooiker. Die wilde ook geen ‘vreemden’ bij de kooi, want zijn vangmethodes deelde hij liever niet met anderen.

Een eendenkooi is een vorm van lokjacht. Bedoeld om wilde eenden te vangen voor consumptie. De kooi bestaat uit een stuk bos in een weids landschap met middenin een zoetwaterplas met meerdere uitlopers, de vangpijpen. De kooiker gebruikt tamme eenden om wilde eenden naar de plas te lokken. Met behulp van het kooikerhondje worden de gelokte eenden vervolgens de vangpijp ingejaagd, waarna ze in het vanghok belanden. Dat gebeurt in alle stilte, want ieder geluid kan de wilde eenden afschrikken.

De Texelse kooien vingen goed vanwege de goede omstandigheden: goede zoetwaterplassen, een weids landschap en een flink foerageergebied naast de deur. Het bos rond de kooi werd buiten het jachtseizoen gebruikt voor houtverkoop en de teelt van pootgoed en fruit. De eendenvangst was eeuwenlang een lucratieve bijverdienste. Dat veranderde toen onder meer kippenfokkerijen voor goedkoper vlees konden zorgen.

Cultureel erfgoed

Tegenwoordig hebben eendenkooien vooral een belangrijke cultuurhistorische waarde en vormen ze belangrijke groene parels met een grote diversiteit aan bloemen en planten en meerdere zeldzame soorten. De enige kooi op Texel waar nog eenden gevangen worden, is Eendenkooi Westergeest waar Jan Willem Bakker sinds 2012 de kooiker is. Hij leerde het ambacht van zijn vader. De eendenkooi Zuid Haffel is na een grondige restauratie in oude glorie hersteld en aangewezen als natuurkooi. Tientallen vrijwilligers van Natuurmonumenten hebben meegewerkt aan het herstel. De Kooi van Spang is de eendenkooi die het langst in het bezit is van Natuurmonumenten. Hij werd aangelegd omstreeks 1600 en in 1943 door Kees Koning verkocht aan Natuurmonumenten. Niet alleen de kooi werd opgeknapt, ook het molentje dat erbij hoort en het witstenen kooikerhuisje werden gerestaureerd.

Rondleidingen eendenkooi

Vrijwilligers van Natuurmonumenten geven rondleidingen door de Kooi van Spang en in het kooikerhuisje is een mini-expositie te bezoeken over het kooikerambacht. De eendenkooi is geopend op zaterdagen van eind april tot en met eind september van 12.30 tot 16.30 uur. Je vindt de eendenkooi aan Dijkmanshuizen, nabij Oosterend.
https://www.natuurmonumenten.nl/natuurgebieden/eendenkooi-spang